ChatGPT als financieel adviseur: betrouwbaar of niet?

Van hulp om te budgetteren tot beleggingsadvies: AI lijkt overal een antwoord op te hebben. Maar achter die schijnbare alwetendheid schuilen ook risico's.

De cijfers zijn opmerkelijk. Volgens recent onderzoek gebruikt meer dan de helft van de Britten artificiële intelligentie om financiële beslissingen te nemen (bron). Vooral beleggingsadvies, hulp bij schuldbeheer en pensioenplanning zijn populaire thema’s. De resultaten lijken veelbelovend. Wie AI gebruikt, schat zo’n 400 pond (470 euro) per jaar te besparen dankzij de inzichten uit de gesprekken.

Cijfers voor België zijn er niet, maar wellicht gebruiken ook heel wat Belgen AI-tools om te helpen budgetteren, sparen of beleggen. De aantrekkingskracht is begrijpelijk. Terwijl een persoonlijke adviseur dagen op zich kan laten wachten en niet altijd gratis is, krijgt u met ChatGPT, Claude of Mistral binnen enkele seconden een gedetailleerd antwoord. 24/7 beschikbaar. Zonder afspraak.

Wanneer AI begint te hallucineren

Toch is niet alles goud wat blinkt in de AI-wereld. Onderzoek onthulde dat ChatGPT een derde van de financiële vragen incorrect of misleidend beantwoordt (bron). Hoewel dat onderzoek een jaar oud is, en nieuwere modellen minder hallucineren, blijft het een belangrijke zorg.

Als het systeem onzeker is, gokt het eerder dan dat het zijn onwetendheid toegeeft. Dit leidt tot verzonnen feiten en bronnen die overtuigend klinken maar onjuist zijn. Als u een vraag stelt over een bedrijf of aandeel dat niet erg bekend is, zal de chatbot u plezieren door toch een antwoord te geven.

Betekent dit dat u AI beter volledig links laat liggen voor uw financiën? Niet noodzakelijk. De sleutel ligt in het begrijpen waarvoor AI wél geschikt is, en waarvoor niet.

Waar AI wél kan helpen

AI blinkt uit in het uitleggen van simpele financiële concepten in heldere taal. Wil u begrijpen wat ETF's zijn, hoe rente-op-rente werkt of wat het verschil is tussen een obligatie en een aandeel? AI kan dit vaak duidelijker uitleggen dan eender welke financiële encyclopedie.

AI-chatbots zijn bijzonder goed in het opdelen van overweldigend grote doelen in kleinere stappen. Als uw doel is om te sparen voor een appartement, kan een AI-tool helpen dit op te delen in wekelijkse of maandelijkse stappen en u coachen doorheen het proces.

Bij het vergelijken van financiële producten kan AI nuttig zijn om de voorwaarden naast elkaar te zetten. Denk aan het vergelijken van hypotheekvoorwaarden, spaarrekeningen of verzekeringen. AI kan de kenmerken overzichtelijk samenvatten, al blijft het zaak om de details zelf te checken.

Ook het doorrekenen van scenario's is iets waar AI goed in is. Wat gebeurt er met uw spaarplan als de rente stijgt? Hoeveel moet u maandelijks opzij zetten om over tien jaar een bepaald bedrag te hebben? AI kan snel verschillende situaties simuleren en de resultaten naast elkaar zetten.

Hoe u AI veilig gebruikt voor financieel advies

1. Zie AI als assistent, niet als beslisser. Gebruik het om concepten te begrijpen, niet om concrete beslissingen te nemen over waar u uw geld moet investeren.

2. Deel nooit persoonlijke gegevens. Voer geen rekeningnummers, precieze bedragen of andere gevoelige informatie in. AI-platformen leren van de informatie die u invoert en u weet niet waar die informatie wordt opgeslagen of wie er misbruik van kan maken.

3. Verifieer altijd de bronnen. Vraag de AI om zijn informatiebronnen en controleer of het officiële financiële of overheidswebsites zijn. En of de informatie recent is.

4. Wees extra sceptisch bij specifieke aanbevelingen. Als AI zegt "koop dit aandeel" of "deze ETF is perfect voor u", neem dat dan niet klakkeloos over. AI kent uw volledige financiële situatie, doelen en risicotolerantie niet.

5. Gebruik recentere modellen. Nieuwere modellen zijn niet onfeilbaar, maar verzinnen minder.

6. Gespecialiseerde financiële AI-tools zoals Tendi, Origin en Cleo zijn betrouwbaarder dan algemene chatbots. Deze zijn specifiek getraind op financiële data. Toch blijven ook deze tools onderworpen aan dezelfde fundamentele beperkingen en risico’s.

De balans?

AI als financiële coach is een tweesnijdend zwaard. De technologie kan helpen bij het leren over geldzaken, het scherpstellen van financiële doelen en het voorbereiden van beslissingen. Maar volledig vertrouwen op AI voor belangrijke financiële keuzes is (nog) te riskant.

Gebruik AI dus als assistent, niet als adviseur. Laat het u helpen om vragen te formuleren, concepten te begrijpen en opties af te wegen. Maar voor de echte beslissingen? Die neemt u beter zelf, met hulp van gekwalificeerde adviseurs die verantwoordelijk zijn voor hun adviezen.

Uw beleggingen toevertrouwen aan experts in plaats van een chatbot?

Met Keyprivate laat u uw portefeuille actief beheren in kostenefficiënte trackers. Met de hulp van experts én een algoritme dat zorgt voor een optimale spreiding.

Doe een simulatie