Bent u opgelicht? De eerste minuten maken het verschil

De ‘bankmedewerker’ aan de lijn blijkt een oplichter te zijn? U krijgt een bevestiging van een overschrijving die u nooit heeft goedgekeurd? Of u logde in via een link en beseft nu pas dat de website niet die van uw bank was? Wat u in de eerste minuten doet, bepaalt vaak of u het geld terugziet.

Online fraude blijft toenemen in België. In 2025 maakten fraudeurs zo'n 93 miljoen euro buit via phishing (bron). In 2024 was dat nog bijna de helft (bron). Bij phishing proberen oplichters persoonlijke gegevens te stelen, zoals wachtwoorden, nummers van bankkaarten of codes.

Toch is er ook goed nieuws: de bankensector slaagt erin om ongeveer 75% van de frauduleuze overschrijvingen via phishing te detecteren of terug te vorderen (bron). Maar dat staat of valt vaak met één factor: snelheid. Hoe eerder de bank kan ingrijpen, hoe groter de kans dat het geld nog onderweg is en niet al doorgesluisd naar buitenlandse rekeningen of omgezet in crypto.

Stap 1: bel onmiddellijk Fraudstop of uw bank

Is er iets misgelopen of vermoedt u fraude? Neem dan meteen contact op met Fraudstop (078 170 170) of uw bank. Bij Keytrade Bank kan dat op +32 2 679 90 00. De bank kan lopende transacties proberen te blokkeren en een terugvordering opstarten bij de bank van de ontvanger. Bel ook als u alleen maar vermoedt dat er iets mis is. Gegevens doorgegeven aan een verdachte website of beller? Op een link geklikt en iets ingevuld? Wacht niet tot er effectief geld verdwijnt. Een tijdelijke blokkering is een klein ongemak, een leeggehaalde rekening een groot probleem. Hoe sneller de bank op de hoogte is, hoe sneller ze kan ingrijpen en hoe beter uw dossier ervoor staat. Doe de melding telefonisch voor de snelheid, maar bevestig nadien ook schriftelijk, bijvoorbeeld per e-mail. Zo heeft u een bewijs met datum en uur.

Sla de telefoonnummers van uw bank en Fraudstop nu al op in uw contacten. Wie in paniek moet googelen naar het juiste nummer, verliest kostbare minuten. En onthou goed: Card Stop, Fraudstop en uw bank bellen u nooit zelf op om codes of wachtwoorden te vragen. Krijgt u zo'n telefoontje van iemand die beweert een medewerker te zijn? Haak meteen in.

Stap 2: verzamel al het bewijsmateriaal

Weersta de begrijpelijke reflex om alles wat aan de fraude herinnert meteen te verwijderen. Uw dossier is maar zo sterk als uw bewijs. Bewaar en documenteer:

• de frauduleuze e-mails, sms'en of chatberichten (verwijder ze niet)
• screenshots van de valse website, advertentie of het betaalverzoek
• het telefoonnummer waarmee u werd gecontacteerd, met datum en uur van de oproep
• rekeningnummers waarnaar u geld overschreef
• uw transactieoverzicht met de betwiste verrichtingen

Dit materiaal heeft u nodig voor de politie, uw bank en eventueel de ombudsdienst.

Stap 3: doe aangifte bij de politie

Doe zo snel mogelijk aangifte bij de lokale politie. Dat kan op het commissariaat of eenvoudig online. Aangifte doen voelt voor veel slachtoffers als verloren moeite, maar dat is het niet. Elke aangifte helpt de politie om criminele netwerken in kaart te brengen en mogelijks te ontmantelen.

Stap 4: meld de fraude bij de juiste instanties

Naast de politie zijn er drie meldpunten die elk hun rol spelen:

• Safeonweb (verdacht@safeonweb.be): stuur de frauduleuze berichten door. Zo worden de links geblokkeerd en beschermt u anderen. In 2025 werden minder oplettende internetgebruikers zo bijna 200 miljoen keer doorverwezen naar een waarschuwingspagina (bron).
• De FSMA: gaat het om beleggingsfraude, meld het dan ook bij de financiële toezichthouder. De FSMA kan verloren geld niet recupereren, maar publiceert wel waarschuwingen en houdt lijsten van verdachte ondernemingen bij, waarmee u nieuwe slachtoffers helpt voorkomen.
• ConsumerConnect (consumerconnect.be): het meldpunt van de FOD Economie, voor oplichting bij online aankopen en andere vormen van consumentenbedrog. De Economische Inspectie bekijkt elke melding en kan bijvoorbeeld frauduleuze websites laten blokkeren of valse advertenties laten verwijderen.

Stap 5: beveilig uw accounts opnieuw

Gaf u een wachtwoord door, of installeerde u op vraag van een ‘medewerker’ software op uw computer of smartphone? Wijzig dan meteen de wachtwoorden van al uw belangrijke accounts, te beginnen met uw mailbox. Verwijder verdachte apps en programma's zoals AnyDesk of TeamViewer, en laat uw toestel zo nodig controleren op malware. Activeer tweestapsverificatie waar dat nog niet gebeurd is, en overweeg eenwachtwoordmanager om overal unieke wachtwoorden te gebruiken.

En wat met terugbetaling?

Of en hoeveel u terugkrijgt, hangt af van de omstandigheden. Voor niet-toegestane transacties, betalingen die u zelf nooit heeft uitgevoerd of goedgekeurd, voorziet de wet in principe in een terugbetaling door de bank. Ging u zelf tot de overschrijving over, of speelt er onvoorzichtigheid met codes of wachtwoorden, dan wordt elk dossier individueel bekeken.

Net daarom zijn de eerdere stappen zo belangrijk: hoe sneller u meldt en hoe vollediger uw dossier (proces-verbaal, bewijsmateriaal, tijdstippen), hoe beter uw bank de zaak kan onderzoeken en hoe groter de kans dat er nog iets te recupereren valt.

Dankzij het recente actieplan van de banksector engageren banken zich bovendien om fraudedossiers sneller af te handelen, zodat slachtoffers vlugger duidelijkheid krijgen (bron). Raakt u er met uw bank toch niet uit, dan kunt u terecht bij Ombudsfin, de onafhankelijke ombudsdienst voor financiële geschillen.

Praat erover

Schaamte is een slechte raadgever. Veel slachtoffers zwijgen, tegenover hun familie én tegenover de instanties. Nochtans trapt iedereen weleens ergens in, en zijn de technieken van fraudeurs vandaag zo geraffineerd dat ook voorzichtige mensen slachtoffer worden. Wie erover praat, verwerkt de nare gebeurtenis niet alleen beter, maar waarschuwt ook zijn omgeving.

Tot slot: wees achteraf extra alert. Wie al eens werd opgelicht, staat op lijstjes die circuleren bij criminelen en riskeert een tweede poging, bijvoorbeeld door iemand die belooft uw verloren geld terug te halen. [CTA]

Veilig online met Keytrade Bank

Bij Keytrade Bank maken we van veiligheid een topprioriteit. Bankgegevens achtergelaten op een verdachte website? Persoonlijke gegevens via telefoon doorgegeven aan een onbekende? Een onbekende betaling die u zelf niet gedaan hebt? … Bel ons op +32 2 679 90 00.